Gözden kaçırmayın
Powell: Fed'in Bağımsızlığı ABD Ekonomisi İçin Kritik ÖnemdePetrol fiyatları İran kriziyle rekor kırdı
ABD ile İran arasındaki gerilim küresel enerji piyasalarını alarm durumuna geçirdi. Brent petrol varili 111 doların üzerinde, ABD ham petrolü WTI ise yüzde 3.7'lik artışla 100 doların hemen altında işlem görüyor. Bu seviyeler, iki ülke arasında sağlanan ateşkes öncesi dönemin de üzerine çıkarak son dönemin en yüksek değerlerine ulaştı.
Hürmüz Boğazı'ndaki abluka kilit öneme sahip
Yatırımcılar, savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ihtimaline ilişkin Tahran'ın sunduğu teklife Washington'un vereceği yanıtı bekliyor. İran'ın 18 Nisan 2026'dan beri sıkılaştırdığı boğaz kontrolü, küresel enerji arzında ciddi daralmaya yol açtı. Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 20 milyon varillik petrol geçişiyle dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sini taşıyan kritik bir enerji arteri konumunda.
ABD'nin eski başkanı Donald Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın kritik deniz yolundaki ablukayı kaldırmasını ve boğazın "mümkün olan en kısa sürede" yeniden açılmasını istediğini belirtti. ABD ve İran'ın karşılıklı olarak uyguladığı kapanma, ham petrol, doğalgaz ve petrol ürünlerinin akışını ciddi şekilde kısıtlayarak enerji fiyatlarını yükseltti ve enflasyon endişelerini artırdı.
BAE'nin OPEC+ kararı piyasaları sarstı
Günün erken saatlerinde fiyatlar, Birleşik Arap Emirlikleri'nin 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve daha geniş ittifakı OPEC+'tan ayrılma yönündeki sürpriz kararı sonrası kısa süreliğine kazançlarının bir kısmını geri verdi. Yatırımcılar bu adımı, İran çatışması sona erdiğinde ülkenin üretimi serbestçe artırabileceği yönünde bir sinyal olarak değerlendirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri'nin OPEC+ ittifakından ayrılması, grubu daha da parçalayarak küresel petrol piyasasında önemli dalgalanmalara yol açabilir. Capital Economics baş emtia ekonomisti David Oxley'e göre, özellikle Suudi Arabistan ve Rusya gibi büyük üreticilerin de üretimi artırması durumunda bu etkiler daha da belirgin hale gelebilir.
Ateşkes müzakerelerinde son durum
İran, ablukanın kaldırılması karşılığında boğazın yeniden açılmasını içeren geçici bir anlaşmayı kabul etmeye açık olabileceğinin sinyalini verdi. Ülkenin nükleer programına ilişkin daha karmaşık müzakerelerin ise daha sonraya bırakılması planlanıyor. İran ayrıca Hürmüz üzerinden geçen deniz trafiği üzerinde bir miktar kontrolü elinde tutmakta ısrar ediyor.
CNN'in arabuluculuk sürecine yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Pakistan'daki arabulucuların önümüzdeki birkaç gün içinde İran'dan savaşı sona erdirmeye yönelik revize edilmiş bir teklif alması bekleniyor.
ABD yaptırımları artıyor
Öte yandan Washington, Salı günü İran ve bağlantılı taraflara yönelik ekonomik baskıyı artırarak "İran'ın gölge bankacılık yapısını hedefleyen" 35 kurum ve kişiye yaptırım uyguladı. Trump yönetimi ayrıca, İran petrolü ithal ediyor olabilecek Çin'deki küçük ölçekli rafinerilerle bağlantılı olarak bankaları yaptırım riskine karşı uyardı.
Editör Yorumu
Hürmüz Boğazı'ndaki abluka küresel enerji güvenliği açısından kırmızı çizgi olarak değerlendiriliyor. Petrol fiyatlarındaki bu sert yükseliş, enflasyon baskısını artırarak merkez bankalarının para politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. BAE'nin OPEC+'tan ayrılma kararı ise kartellerin geleceği açısından stratejik bir dönüm noktası olarak görülüyor. Enerji piyasalarındaki bu volatilite, önümüzdeki haftalarda küresel ekonomi için önemli riskler barındırıyor.
Yorumlar
Yorum Yap