Son Dakika

Fast Food Ve HazA�r GA�dalara Dikkat

Ağustos , 2017 | tarafından Art haber Net
Fast Food Ve HazA�r GA�dalara Dikkat
Sağlık
0

Prof. Dr. Hasan Biri, aAYA�rA� ve dengesiz beslenme, malnA?trisyon, hazA�r gA�da ve fast food tA?ketiminin A?rogenital kanserlerine yakalanma riskini arttA�rdA�AYA�nA� sA�yledi.

Uygun diyet ve beslenme alA�AYkanlA�AYA�nA�n A?rogenital tA?mA�rler A?zerinde anti-tA?mA�ral etkisi olduAYunun bilindiAYini belirten Koru Hastaneleri A?roloji KliniAYi BA�lA?m BaAYkanA� Prof. Dr. Hasan Biri, bunun yanA�nda aAYA�rA� ve dengesiz beslenme, malnA?trisyon, hazA�r gA�da ve fast food tA?ketiminin A?rogenital kanserlerine yakalanma riskini arttA�rdA�AYA�nA� sA�yledi. Obezite ve yaAYlA� beslenmenin prostat ve mesane kanseri A?zerinde olumsuz etkilerinin deAYerlendirildiAYi geniAY A�aplA� A�alA�AYmalar bulunduAYunu ifade eden Biri, a�?Obezite prostat kanseri geliAYimindeki en bA?yA?k A�evresel risk faktA�rA?dA?r. Amerika kA�kenli ve geniAY katA�lA�mlA� bir A�alA�AYmada vA?cut kitle endeksinin 30 kg/m2’nin A?zerinde olan prostat kanseri saptanmA�AY hastalarda kanserin daha ileri derecede ve daha A�lA?mcA?l seyrettiAYi bildirilmiAYtir. Benzer bir A�alA�AYmada ise 10 yA�l iA�inde kontrollA? olarak 5 ve A?zeri kilo veren hastalarda prostat kanseri geliAYme sA�klA�AYA�nA�n azaldA�AYA� vurgulanmA�AYtA�ra�? AYeklinde konuAYtu.

a�?VA?cut kitle endeksinin 30 kg/m2’nin A?zerinde olduAYu insanlarda bA�brek kanserine yakalanma riski artA�yora�?

BA�brek kanserlerinin de incelendiAYinde prostat kanserine benzer sonuA�lar gA�zlendiAYini vurgulayan Biri, a�?Yani vA?cut kitle endeksinin 30 kg/m2’nin A?zerinde olduAYu insanlarda bA�brek kanserine yakalanma riskinin arttA�AYA� belirtilmiAYtir. Obez hastalarda prostat kanseri ve bA�brek kanseri gA�rA?lme sA�klA�AYA�nA�n arttA�AYA� bilinse de beslenmesi bozulmuAY, dA?AYkA?n ve vA?cut kitle endeksi dA?AYA?k hastalarda mesane kanseri gA�rA?lme sA�klA�AYA�nA�n daha yA?ksek olduAYu dA?AYA?nA?lmektedir. Ancak Koebnick ve arkadaAYlarA�, 1995 ile 2003 yA�llarA� arasA�nda geniAY katA�lA�mlA� bir A�alA�AYma sonucunda obezitenin mesane kanseri riskini bir miktar arttA�rdA�AYA�nA� ancak bunun istatistiksel olarak anlamlA� olmadA�AYA�nA� vurgulamA�AY olup, benzer bir A�alA�AYmada ise vA?cut kitle endeksi ile mesane kanseri arasA�nda bir iliAYki olmadA�AYA� belirtilmiAYtir. Bu konuyla ilgili en ilginA� A�alA�AYmada ise mesane kanseri geliAYmesinde rol oynayan TP53 gen mutasyonunun gA�rA?lme sA�klA�AYA�nA�n obez ve yA?ksek kilolu hastalarda daha az olduAYu ortaya konulmuAYtura�? ifadelerini kullandA�.

a�?YA?ksek oranda hayvansal yaAYlar ve doymuAY yaAYlarla beslenen erkeklerde prostat kanseri geliAYme sA�klA�AYA� arasA�nda ciddi bir iliAYki bulunuyora�?

BatA� Avrupa ve Amerikaa��da yapA�lan geniAY katA�lA�mlA� A�alA�AYmalarA�n yaAYlA� beslenme ile prostat kanseri gA�rA?lme sA�klA�AYA� arasA�nda ciddi bir iliAYki olduAYunu tespit ettiAYini anlatan Biri, konuya iliAYkin AYunlarA� dedi:

a�?Buna ek olarak yaAYlA� beslenmenin prostat kanseri tanA�lA� hastalarda prostat kanseri A�lA?m sA�klA�AYA�nA� da arttA�rdA�AYA� vurgulanmA�AYtA�r. Bu konunun detayA�na inilen A�alA�AYmalarda ise diyetle alA�nan tA?m yaAYlarA�n deAYil aAYA�rlA�kla doymuAY yaAY oranA� yA?ksek olan gA�dalarla beslenen erkeklerde prostat kanseri geliAYme riskinin arttA�AYA� savunulmuAYtur. Bu alanda Giovannucci ve arkadaAYlarA�nA�n yaptA�AYA� benzer bir A�alA�AYmada ise beslenmesinde yA?ksek oranda hayvansal yaAY tA?keten ve kA�smi olarak da kA�rmA�zA� ette bulunan alfa-linoleic asitin sadece prostat kanseri deAYil birA�ok kanserin geliAYmesinde A�nemli bir risk faktA�rA? olduAYu belirtilmektedir. Bunun sonucunda yA?ksek oranda hayvansal yaAYlar ve doymuAY yaAYlarla beslenen erkeklerde prostat kanseri geliAYme sA�klA�AYA� arasA�nda ciddi bir iliAYki bulunmaktadA�r. Prostat kanserine neden olan bu yaAYlarA�n kanseri nasA�l tetikledikleri incelendiAYinde androjen seviyelerini arttA�rdA�AYA�, proinflamatuar sitokinler olarak adlandA�rA�lan ve vA?cudun savunma hA?crelerinden salgA�lanan lA�ktrien ve prostaglandini ve kanser geliAYiminde rol oynayan serbest radikallerin salA�nA�mA�nA� arttA�rdA�AYA� tespit edilmiAYtir.a�?

Omega-3 prostat kanserini A�nlA?yor

Ritch ve arkadaAYlarA�nA�n yaptA�AYA� bir A�alA�AYmada yaAY asitlerinin prostat kanseri A?zerindeki etkilerinin araAYtA�rA�ldA�AYA�nA� ve Omega- 6 yaAY asitleri iA�eren besinlerle beslenen erkeklerde prostat kanseri geliAYiminin daha sA�k, Omega-3 yaAY asitleri ile beslenen erkeklerde prostat kanseri geliAYme sA�klA�AYA�nA�n ise daha az olduAYunun tespit edildiAYini ifade eden Biri, AYunlarA� kaydetti:

a�?Omega-3 yaAY asitleri en A�ok soAYuk iklimlerde yetiAYen somon, sardalya, uskumru, ton balA�AYA� gibi balA�klarA�n yaAY dokusunda bulunmakta olup Omega-6 ise bitkisel yaAYlarda daha A�ok bulunmaktadA�r. AslA�nda bu iki yaAY asidinin vA?cutta dengeli olarak bulunmasA� gerekir. Bu oran Omega-6 lehine bozulduAYundan kanser riskini arttA�rdA�AYA� savunulmaktadA�r. Omega-6 ayA�iA�ek yaAYA�, susam yaAYA� ve ceviz yaAYA� gibi besinlerde yA?ksek oranda bulunmaktadA�r. Prostat kanserindeki gibi mesane kanserinin geliAYmesinde de doymuAY yaAY asitleri ile beslenmenin ve beslenme ile alA�nan farklA� tip lipitlerin rolA? bulunmaktadA�r. YapA�lan A�alA�AYmalarA�n ortak noktasA� yA?ksek yaAY oranA�na sahip hayvansal et tA?ketiminin yA?ksek olduAYu bireylerde mesane kanserinin gA�rA?lme sA�klA�AYA�nda artA�AY olduAYudur.a�?

a�?YaAYlA� besinlerin gA?nlA?k enerji ihtiyacA�mA�zA�n yA?zde 30a��dan fazlasA�nA� iA�ermemesine dikkat etmeliyiza�?

YaAYlarA�n, doymuAY yaAYlar ve doymamA�AY yaAYlar olarak iki grupta incelendiAYini aktaran Biri, a�?Daha A�ok hayvansal besinlerde bulunan doymuAY yaAYlar, insan saAYlA�AYA� iA�in zararlA� yaAYlardA�r. Daha A�ok bitkisel besinlerde ve balA�klarda bulunan doymamA�AY yaAYlar ise insan saAYlA�AYA� iA�in yararlA�dA�rlar. YaAYlA� besinleri tA?ketirken gA?nlA?k enerji ihtiyacA�mA�zA�n yA?zde 30a��dan fazlasA�nA� iA�ermemesine dikkat etmeliyiza�? diye konuAYtu.

a�?DoymamA�AY yaAYlar vA?cudun gereksinim duyduAYu zorunlu yaAY asitlerinin en iyi kaynaklarA�dA�ra�?

a�?DoymamA�AY yaAYlar vA?cudun gereksinim duyduAYu zorunlu yaAY asitlerinin en iyi kaynaklarA�dA�ra�? diyen Prof. Dr. Biri, a�?Oda sA�caklA�AYA�nda sA�vA� haldedirler ve bA?yA?k A�oAYunluAYu bitkisel kaynaklA�dA�r. Zeytin ve kabuklu yemiAYler (fA�ndA�k, fA�stA�k, ceviz), kabuklu yemiAY yaAYlarA� (yer fA�stA�AYA� ve badem yaAYlarA�) ve avokado gibi besinler doymamA�AY yaAYlarA� iA�erir. Oda sA�caklA�AYA�nda katA� olan yaAYlar a�?doymuAY yaAYa�� adA�nA� alA�r. Hayvansal A?rA?nlerde bulunan veya bu A?rA?nlerden yapA�lan yiyeceklerdeki yaAYlar bu grup iA�inde yer alA�r. TereyaAY, margarin, iA� yaAY (et, sakatat), sA?t ve sA?t A?rA?nleri (sA?t-peynir-yoAYurt-krema-kaymak, dondurma), Hindistan cevizi, palmiye yaAYA�, kakao yaAYA�, kA?mes hayvanlarA�nA�n derisi ve yumurta sarA�sA�nda bulunura�? deAYerlendirmesinde bulundu.

YaAYlA� beslenme bA�brek kanserini tetikliyor

BA�brek kanseri ile yaAYlA� beslenme arasA�ndaki iliAYki incelendiAYinde diAYer A?rolojojik kanserler gibi yaAYlA� beslenmenin kanser geliAYme riskini arttA�rdA�AYA�nA�n tespit edildiAYini sA�yleyen Biri, sA�zlerini AYA�yle sA?rdA?rdA?:
a�?BA�brek kanseri patogenezini araAYtA�ran A�ngiliz araAYtA�rmacA�lar A�alA�AYmalarA�nda balA�k yaAYA� iA�inde bulunan DHA maddesinin bA�brek kanseri dokusunda Metalloproteinaz-1 maddesinin oranA�nA� arttA�rarak kanser dokularA�nA�n bA�brek dA�AYA�na doAYru ilerlemelerini azalttA�AYA�nA� tespit etmiAYlerdir.a�?

a�?Kolesterol ile bA�brek kanserleri arasA�ndaki iliAYki halen araAYtA�rma konusua�?

Biri, hiperkolesteroleminin prostat kanserini arttA�rA�cA� bir risk faktA�rA? olduAYuna dikkat A�ekerek, a�?Hiperkolesteroleminin tedavisinde statin olarak adlandA�rA�lan ilaA� grubu kullanA�lA�r. Statinlerin kanser hA?creleri A?zerindeki etkilerini araAYtA�ran hayvan ve insan A�alA�AYmalarA� mevcuttur. Bu A�alA�AYmalarda statinlerin hA?cre bA?yA?mesini G1 fazA�nda durdurup kanser hA?crelerinin bA�lA?nmesini yavaAYlatA�cA� etkide bulunduAYu A�ne sA?rA?lmA?AYtA?r. GeniAY katA�lA�mlA� A�ok merkezli bir A�alA�AYmada ise hiperkolesterolemi nedeni ile statin grubu ilaA� kullanan hastalarda prostat kanseri geliAYme riskinin kullanmayanlara gA�re yA?zde 7 oranA�nda daha dA?AYA?k olduAYu bildirilmiAYtir. Mesane kanserinde de hiperkolesterolemi tedavisinde kullanA�lan statinlerin anti-proliferatif, antioksidan ve anti-inflamatuar etkilerinden dolayA� mesane kanserinden koruyucu ve gA�rA?lme sA�klA�AYA�nA� azaltA�cA� etkileri olduAYunu bildiren A�alA�AYmalar mevcuttur. Kolesterol ile bA�brek kanserleri arasA�ndaki iliAYki ise halen araAYtA�rma konusudura�? ifadelerini kullandA�.

a�?Diyabetik hastalarda sA�k tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarA� mesane kanseri geliAYme riskini arttA�rA�cA� etki yapA�yora�?

a�?YA?ksek glikoz iA�eren besinlerle beslenme sonucu oluAYan yA?ksek kan AYekeri dA?zeyleri kanser oluAYumunda risk faktA�rA? olarak bilinmektedira�? diyen Prof. Dr. Biri, a�?Epidemiyolojik A�alA�AYmalar gA�stermiAYtir ki Tip II Diyabet; pankreas, karaciAYer, meme, kolon ve kadA�n A?reme organlarA� kanserlerini arttA�rmaktadA�r. A?rogenital sistem kanserleri iA�in yapA�lan A�alA�AYmalarda da kontrolsA?z diyabetin A�zellikle bA�brek ve mesane kanserlerinin riskini arttA�rdA�AYA� gA�zlenmiAYtir. Diyabetik hastalarda sA�kA�a gA�zlenen hiperinsA?linemi, obezite ve hipertansiyon bir sA?re sonra bA�brek fonksiyonlarA�nA� bozmaya baAYlayarak bA�brek kanseri geliAYmesinde A�ncA? bir hal alA�r. A�te yandan hiperinsA?linemi mesane kanserlerinde de riski arttA�rA�cA� bir etkendir. Diyabetik hastalarda sA�k tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarA� da mesane kanseri geliAYme riskini arttA�rA�cA� etki yapmaktadA�ra�? AYeklinde konuAYtu.

Kanser tA?rlerini A�nleyici gA�dalar

BazA� minerallerin kanser oluAYumu riskini arttA�rA�rken, bazA� minerallerin kanser oluAYum riskini azalttA�AYA�na dikkati A�eken Prof. Dr. Biri, a�?A�rneAYin kirli hava koAYullarA�nA�n yoAYun olduAYu sanayi bA�lgelerinde yaAYayan insanlarA�n sA�kA�a maruz kaldA�AYA� kadmiyum, nikel, asbest, kurAYun ve arsenik gibi mineraller A?rogenital sistem kanserlerinin gA�rA?lme sA�klA�AYA�nA� arttA�rmakla beraber diAYer tA?m kanserlerin oluAYmasA�nda da A�ncA? molekA?llerdir. Kanserden koruyucu minerallerden bahsedecek olursak; kepekli tahA�l A?rA?nlerinde ve su A?rA?nlerinde bulunan selenyum, ayA�iA�eAYi, yumurta ve kuru bakliyat iA�inde bulunan A�inko, yeAYil sebzelerde bolca bulunan molibden ve bunlarA�n yanA�nda demir ve kalsiyum gibi minerallerin de vA?cut iA�in uygun miktarlarda tA?ketildiAYinde A?rogenital kanserlerle birlikte diAYer kanser tA?rlerini de A�nleyici etkiler oluAYturduAYu bildirilmiAYtir. A?rogenital kanserlerden olduAYu kadar diAYer kanser tA?rlerine yakalanma oranA�n da obeziteden ve yaAYlA� besinlerden kaA�A�narak, hayvansal gA�dalarA�n tA?ketimini azaltarak, yeterli ve dengeli beslenip 4 besin grubundan yiyeceklerin mevcut olduAYu menA?ler hazA�rlayarak, iAYlenmiAY yA?ksek yaAYlA� et tA?ketimini sA�nA�rlandA�rA�p, balA�k, tavuk, sebze, meyve ve kuru bakliyatA� tercih edilerek, doymuAY yaAY oranA� yA?ksek besinlerden uzak durularak ve yA?ksek oranda glikoz iA�eren ve boya ile renklendirilmiAY iA�eceklerden uzak durularak en aza indirilebilira�? bilgilerini aktardA�.

Prof. Dr. Biri, kanser riskini arttA�ran ve azaltan besinleri ise AYA�yle sA�raladA�:

a�?YaAYlA� koyun, sA�AYA�r, keA�i, tavuk, domuz eti, domuz pastA�rmasA�, hamburger, sucuk, salam, sosis, tereyaAYA�, iA� yaAYA�, yaAYda kA�zartA�lmA�AY besinler, tuzlanmA�AY besinler, tA?tsA?lenmiAY besinler, nitrit, nitrat eklenmiAY besinler, ateAYe A�ok yakA�n piAYirilmiAY kebaplar kanser riskini arttA�ran besinlerdir. SoAYan, sarA�msak, lahana, havuA�, A�spanak, marul, kA�vA�rcA�k, salatalA�k, pazA�, asma yapraAYA�, karnabahar, pA�rasa, AYalgam, turp, biber, maydanoz, tere, nane, roka, taze-kuru fasulye, bezelye, bakla, mantar, patlA�can, enginar, kabak, yenebilen otlar kanser riskini azaltan sebzelerdendir. Portakal, greyfurt, limon, kuAYburnu, bA�AYA?rtlen, kA�zA�lcA�k, elma, armut, ayva, erik, kiraz, viAYne, A�ilek, kavun, karpuz, A?zA?m, incir, nar, dut, muz, hurma, yeni dA?nya kanser riskini azaltan meyvelerdir. Kanser riskini azaltan kuru yemiAYler ise; leblebi, kestane, badem, fA�ndA�k, fA�stA�k, ceviz.a�?

FA�tA�ktan KorunmanA�n YollarA�
UyuAYturucunun Yok EttiAYi Hayatlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir